Jako, że ostatnio mieliśmy na ten temat dużo polemiki, to Er w końcu wyskoczył z pomysłem, by ktoś napisał poradnik, więc się poświęcę ;D



Kropka – w interpunkcji to najczęściej używany znak przestankowy oddzielający, stawiany na końcu wypowiedzenia.
Wiele osób o niej zapomina, podczas gdy powinna ona kończyć każde zdanie oznajmujące (Pięknie wyglądasz nago) - a czasem też rozkazujące (Chodź no do mnie). Problem z kropką, a właściwie z jej nieużywaniem, polega też na tym, że często zastępuje się ją znakiem zapytania. To błąd. Jeśli zadaję pytanie "Jak stawiać przecinki i kropki?" - kończę je znakiem zapytania. Jeśli jednak orzekam, że "Nidrax WYJAŚNIA", w zdaniu "Nidrax wyjaśnia, jak stawiać przecinki i kropki" spójnik "jak" występuje już tylko jako wprowadzenie zdania podrzędnego.

A więc piszemy:
Jak stawiać przecinki i kropki?
Powiedz mi, jak stawiać przecinki i kropki.
Powiedz mi, jak stawiać przecinki i kropki?

W skrótach użycie kropki zależy od kilku czynników.

• Jeśli ostatnia litera skrótu jest jednocześnie ostatnią literą skracanego wyrazu, nie stawiamy kropki, np. dr Malinowski, mgr Kowalski, wg mnie.
• Jeśli ostatnia litera skrótu nie jest jednocześnie ostatnią literą skracanego wyrazu, stawiamy kropkę, np. p. Tadeusz, do dr. Malinowskiego (bo: do doktora Malinowskiego). W ostatnim przykładzie jest też możliwość innego zapisu skrótu "dr": do dra Malinowskiego - i wtedy już nie stawiamy kropki.
• W skrótach polskich nazw kilkuwyrazowych, których drugi lub kolejny człon zaczyna się od spółgłoski, kropkę stawiamy tylko na końcu, np. ds. (do spraw), np. (na przykład), cdn. (ciag dalszy nastąpi).
• W skrótach polskich nazw kilkuwyrazowych, których drugi lub kolejny człon zaczyna się od samogłoski oraz w skrótach obcych nazw wielowyrazowych, stawiamy kropkę po każdej literze, np. p.o. (pełniący obowiązki), p.n.e. (przed naszą erą), p.m. (post meridiem).
• W skrótach nazw jednostek miar, wag, rodzimych jednostek monetarnych oraz w skrótach matematycznych, fizycznych, chemicznych i astronomicznych nie stawiamy kropki, np. cm, min, kg, gr, v (prędkość), Hg (rtęć), Sgr (Strzelec).
• Jeśli skrót zakończony kropką jednocześnie kończy zdanie, nie stawiamy dwóch kropek, np. Wydarzyło się to w 1985r.
  

Przecinek jest jednym z najczęściej używanych znaków interpunkcyjnych. „Przecina” zdanie, czyli je rozdziela. Może być zastosowany pojedynczo lub podwójnie.
Żeby wiedzieć, gdzie stawiać przecinki, trzeba znać pojęcie zdania złożonego podrzędnego, nadrzędnego, przeciwstawnego, wynikowego, łącznego i rozłącznego. Dla tych, którzy mają problemy, krótko je wyjaśnię.

Przecinki w zdaniach połączonych podrzędnie (dzieląc je na podrzędne i nardzędne)
Mamy do czynienia ze zdaniem połączonym podrzędnie, jeśli:

• W zdaniu występuje więcej niż jeden czasownik w formie osobowej (czyli nie będący bezokolicznikiem) lub jakikolwiek imiesłów przysłówkowy (czyli zakończony na -ąc, -wszy, -łszy);
• Jedno ze zdań składowych odpowiada na pytanie przydawki (jaki?, który?, czyj? lub ile?), dopełnienia (kogo/czego?, komu/czemu?, kogo/co?, z kim/z czym?, o kim/o czym?) lub okolicznika (jak?, kiedy?, gdzie?, w jakim celu?, dlaczego?, skąd?, dokąd?, którędy?, jak bardzo?, pod jakim warunkiem?, mimo czego? itp.).

W takim wypadku zdania oddziela się przecinkiem.

Przecinek stawiamy pomiędzy zdaniami złożonymi podrzędnie, czyli między zdaniem nadrzędnym i podrzędnym, w których jest spójnik. Np.

Nie jestem już dziewicą, bo, zrobiwszy maturę, poszłam do łóżka z naszym matematykiem.
Nie jestem już dziewicą [czemu?] bo poszłam do łóżka z naszym matematykiem [kiedy?] zrobiwszy maturę.

Przecinek stawiamy przed zdaniem nadrzędnym, a po zdaniu podrzędnym, kiedy część podrzędna ze spójnikiem albo zaimkiem rozpoczyna zdanie złożone. Np.

Jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubańczykom.
Żeby kózka nie skakała, to by renty nie dostała.

Przecinki w zdaniach przeciwstawnych i wynikowych oraz ich brak w zdaniach łącznych i rozłącznych
Są takie zdania, które nazywają się współrzędnie złożone. Tam też musi być więcej niż jeden czasownik w formie osobowej. Te zdania dzielą się na łączne, rozłączne, przeciwstawne i wynikowe. Jak je odróżnić?

Zdania łączne to takie, które są równorzędne, nie wykluczają się nawzajem i żyją sobie w symbiozie. Można je łatwo rozpoznać za pomocą spójników: i, oraz, a*, ani. Tych zdań nie dzielimy przecinkiem (Wyjątek stanowią zdania łączne bezspójnikowe, np. Było parno, grała nastrojowa muzyka). Np.

Siedziałem w domu i kułem matmę.
Zapoznałem się z ulotką dołączoną do opakowania oraz skonsultowałem z farmaceutą.
Poszedłem do parku a Paweł za mną podążył.
Nie okłamałem jej ani nie wykorzystałem.

UWAGA! jeśli spójniki się powtarzają, to stawiamy przecinek przez drugim i ewentualnie następnym członem zdania. Np.

Nie było go ani w kuchni, ani w jadalni.

Zdania rozłączne to takie, w których chcemy pokazać dwie, wzajemnie wykluczające się możliwości. Występują tam spójniki: lub, albo, czy, bądź. Tu też nie dajemy przecinków. Np.

Na pewno kupi mi kwiaty lub zaprosi do restauracji.
Będziesz grzeczny albo spakuję ci walizki.
Powiesz mi prawdę czy wolisz się kłócić?
Wyjadę na wakacje bądź zrobię u siebie jakąś imprezę.

Zdania przeciwstawne pokazują różnicę lub przeciwstawność zdań składowych. Zawierają spójniki: ale, lecz, a, jednak, zaś, natomiast. I tu już stawiamy przecinek. Np.

Potwory zniknęły, ale to nie był koniec mego koszmaru.
Pokazał mi drogę na skróty, lecz wolałem pójść przez miasto.
Sombra mówi jedno, a robi zupełnie co innego.
Obiecujesz mi dwadzieścia procent wpływów, jednak mnie to nie zadowala.
Ja poszedłem na studia, zaś ty wolałeś karierę w wojsku.
Możecie się rozejrzeć, natomiast nie wolno wam niczego dotykać.

Zdania wynikowe mówią o efekcie danego zjawiska. Rozpoznasz je po spójnikach: więc, toteż, zatem. Stawiamy tam przecinki. Np.

Impreza nie wydała mu się ciekawa, więc wrócił do domu.
Nikt nie potrafił rozwiązać tego zadania, toteż on sam musiał mu sprostać.
Mirek kupił sobie nowy telewizor LCD, zatem chodźmy to oblać!

Przecinków używamy również do oddzielania wtrąceń, wyliczeń, dopowiedzeń...



Wielokropek składa się z TRZECH KROPEK a nie dowolnej ich ilości. Jest używany na końcu zdania, dla zaznaczenia fragmentów pominiętych, lub używany przed nieoczekiwanymi słowami. W nawiasie kwadratowym oznacza pominiętą część cytatu. Jeśli zbyt często używasz wielokropka, przekazujesz odbiorcy informację, że jesteś niestabilny psychicznie albo nie umiesz kończyć zdań. Należy wielokropek odróżniać od wykropkowania, gdzie każda z kropek odpowiada pominiętej literze. Jeśli puenta nie ma charakteru żartobliwego, lecz charakter neutralny lub podniosły, zamiast wielokropka stawiamy myślnik.

Zależnie od charakteru wielokropka, stawiamy po nim wielką lub małą literę.

• Jeśli wielokropek przerywa tok myśli w celu wprowadzenia ironii lub zaskoczenia, stawiamy po nim małą literę. Np.
  Myśliwy złożył się, wycelował starannie, strzelił i podniósł… szyszkę zestrzeloną z drzewa.
  Niezłomny obrońca wolności i godności człowieka cieszył się wielkim autorytetem moralnym… jedynie wśród najbliższych.
• W przypadku, gdy wielokropek ma charakter kończący zdanie, piszemy po nim wielką literą. Np.
  Nigdy bym nie pomyślał, że może ci się przytrafić coś tak niebezpiecznego w supermarkecie... No, ale najważniejsze, że nic ci się nie stało.

Myślnik – znak pisarski z grupy znaków interpunkcyjnych w postaci dłuższej, poziomej kreski, położonej w pobliżu średniej linii pisma. W druku znak pisarski myślnika reprezentowany jest przez dwa znaki typograficzne: pauzę(—) lub półpauzę(–). Obserwuje się przy tym tendencję do odchodzenia od stosowania pełnej pauzy (dawniej wyłącznie obowiązującej) na korzyść półpauzy.
W języku polskim myślnik używany jest najczęściej:

• Zamiennie z przecinkiem przy wtrąceniach (ale konsekwentnie ten sam znak na początku i końcu wtrącenia), np.:
  Gdzieś tam na stole – tym takim drewnianym – stała szklanka.
• W zapisie dialogów, np.:
  — Nie widziałeś gdzieś szklanki? — spytał Bazyli.
• Zastępując powtarzany czasownik być, np.:
  Jutro będę w Krakowie, pojutrze – w Kielcach, za tydzień – w Warszawie.
• Przed wyrazami, na które chcemy zwrócić uwagę, np.:
  Przede wszystkim nie lubię w tobie – chciwości.

Częstym błędem, zdarzającym się nie tylko w amatorsko pisanych tekstach, jest użycie znaku dywizu (najkrótszej poziomej kreski położonej w pobliżu średniej linii pisma) dla oznaczenia myślnika.

Łącznik używany jest w wyrazach złożonych, a więc tworzy jedno słowo, łącząc dwa wyrażenia. Łącznik nie ma obok siebie spacji. Występuje w nazwach miejscowości (Bielsko-Biała), utartych zwrotach (herod-baba) i w przymiotnikach złożonych (niebiesko-czarny).

ATTENTION! SCIENCE CONTETNT!
Aby wstawić półauzę, trzymając lewy alt wstukujemy kombinację 0150.
Aby wstawić pauzę, trzymając lewy alt wstukujemy kombinację 0151.


Znak wykrzyknienia stosowany jest na końcu zdania lub wyrażenia wtedy, gdy trzeba podkreślić siłę wypowiedzi. Stosowany bywa przy zawołaniach, okrzykach, rozkazach, życzeniach, ostrzeżeniach, wyrazach dźwiękonaśladowczych oraz służy do zwrócenia uwagi czytelnika na coś szczególnie istotnego.
Jeśli przypada w miejscu kropki lub przecinka, to zastępuje je, natomiast w przypadku wielokropka lub pytajnika – towarzyszy im. Zastąpienie przecinka wykrzyknikiem skutkuje zazwyczaj tym, że powstają dwa zdania lub zdanie i równoważnik, tzn. że po wykrzykniku stawiana jest wielka litera. Znacznie rzadziej umieszcza się go tam, zachowując ciągłość jednego zdania. W przypadku wielokropka lub pytajnika kolejność któregoś z tych znaków z wykrzyknikiem ustala się w zależności od tego, jaki efekt chce się uzyskać – kończący wykrzyknik zwiększa siłę ekspresji, kończący pytajnik może oznaczać zdziwienie lub kwestionować wykrzyknienie, a kończący wielokropek – urwanie wypowiedzi lub niedopowiedzenie. Można też użyć wszystkich trzech znaków obok siebie w różnych kombinacjach.
Używamy jednego wykrzyknika, dwóch, lub ewentualnie trzech (nie więcej!). Internet (i łatwość w długim trzymaniu palca na klawiszu nr 1) sprawił, że wykrzyknika się nadużywa a dzieci neostrady próbują nim zastąpic kropkę.



Służy do określenia intencji osoby mówiącej, która chce otrzymać dane informacje od osoby pytanej (wyjątkiem jest pytanie retoryczne). Zdania zakończone pytajnikiem mają intonację akutową. Wystarczy jeden, maksymalnie trzy.



Jest znakiem zapowiadającym nową treść, np. przytoczenie czyjejś mowy, wymienianie terminów, tytułów, obcych zwrotów, wyliczenie osób lub przedmiotów, wprowadzonych zbiorowo – w formie ogólnej – w poprzedniej frazie.



Znak interpunkcyjny rozdzielający o mocy pomiędzy kropką a przecinkiem, co uwidacznia się w sposobie zapisu (przecinek z kropką ponad nim). Od kropki różni się tym, że służy do oddzielania w miarę samodzielnych części wypowiedzenia. Od przecinka natomiast różni się tym, że oddziela wyłącznie człony równorzędne pod względem logiczno-składniowym, podczas gdy przecinek może oddzielać również człony nierównorzędne.



Używane z reguły parzyście, przeznaczone do ujmowania między nie tekstu lub symboli. Nawiasów używa się w tekstach do logicznego wydzielenia ich mniej ważnych fragmentów. W nawiasy ujmuje się komentarze, wyjaśnienia, uzupełnienia tekstu głównego. Generalnie jednak nadużywanie nawiasów w polskim tekście jest niewskazane. Zaleca się użycie raczej innych znaków interpunkcyjnych jak przecinki czy myślniki.
Jeśli w nawiasie umieszczonych zostanie kilka zdań, to ostatnią kropkę stawiamy za nawiasem. Np.
Po wielu minutach czekania, Mirabelle wreszcie przybyła na spotkanie (przedziwna kobieta — jest w niej coś, co napawa mnie lękiem).



Para znaków interpunkcyjnych, służących w języku polskim m.in. do wyodrębniania cytatów, pseudonimów, ironii.


To tyle. Jeśli macie jeszcze jakieś pytania, to walcie tutaj.

Źródła:
Wikipedia.org
Segritta.blox.pl

Dodałabym jeszcze, jak rzecze słownik, że: "W przypadku gdy dochodzi do zbiegu znaków interpunkcyjnych, kropkę stawiamy po nawiasach i cudzysłowach zamykających, natomiast nie stawiamy jej po wykrzykniku, pytajniku, wielokropku".
I znów pozwolę sobie zacytować, jako że podawanie linków to kwestia skomplikowana:
"Kropka w czy za nawiasem?
Jeśli w nawiasie umieszczonych zostanie kilka zdań, to czy ostatnią kropkę stawiamy za nawiasem, czy w nawiasie i wówczas zdanie zamyka nawias, a nie kropka. Wydaje mi się to niewłaściwe, żeby elementem zamykającym wypowiedzenie był nawias, ale może tak być powinno w takim przypadku? I czy jeśli za ciągiem zdań umieszczonych w nawiasie wypowiedź jest prowadzona nadal w tym samym akapicie, kropka powinna być przed czy w nawiasie? Jakie są zasady w takich sytuacjach?
Po polsku w opisanej przez Panią sytuacji kropkę stawia się po nawiasie:
(Jedno zdanie. Drugie zdanie). Trzecie zdanie.
W angielskim tekście byłoby inaczej:
(Jedno zdanie. Drugie zdanie.) Trzecie zdanie.

— Mirosław Bańko".

Odnośnie cudzysłowu.

1. W publikacjach anglojęzycznych (i nie tylko) spotyka się dwa rodzaje. Cudzysłów podwójny lub pojedynczy.

(1.1)
"blabla"

lub

(1.2)
'blabla'.

2. W języku polskim cudzysłów zazwyczaj używa się czegoś, co MS Word nazywa cudzysłowem drukarskim i wklikany z klawiatury cudzysłów prosty (1.1) zmienia na taki jak w przykładzie (2.1):

(2.1)
„blabla”

Poprawny jest także cudzysłów pojedynczy (choć przyznam się, że chyba się z nim nie spotkałam w druku i na potrzeby tego posta musiałam go skopiować z Wikipedii, bo nie mogłam go znaleźć w opcji "wstaw symbol")

(2.2)
‚blablabla’

Istnieją w interpunkcji polskiej sytuacje, gdy stosujemy cudzysłów francuski podwójny (2.2). Ma to miejsce zwykle gdy cytujemy w cytacie (2.3 a,b,c) i wstawienie dwa razy tego samego typu znaków spowodowałoby zamieszanie (2.3 d), chociaż w języku polskim nie takie duże jak w innych z racji dolnego położenia cudzysłowu otwierającego i górnego zamykającego. Ponadto Polska Norma 83/P-55366 inaczej definiuje używanie cudzysłowów francuskich. Wymaga żeby znaki wskazywały na zewnątrz, co z jakiś powodów gryzie się z zasadami polskiej pisowni i czego, z jakiś powodów nieznanych znowu, nie poprawiono i się taki zapis spotyka (2.3e)(patrz: nota na końcu „Bogowie, groby i uczeni” C.W. Ceram, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1996 żeby daleko przykładu nie szukać)

(2.2)
«blablabla»

(2.3)
a. ‚bla»bo bla bla bla« bla’
b. „bla »bo bla bla bla« bla”
c. «bo bla ‚blabla bla’ bla bla»
d. „blabla bla „bla bo bla” bla bla”
e. „blebleble «blabla» bla bla”

Ze względu na to, że polski cudzysłów, zarówno pojedynczy jak i podwójny, nie są w prosty sposób dostępne z klawiatury w Internecie i nie tylko często spotka się cudzysłów prosty (2.4).

(2.4)
"blablabla"

Ale dla chcącego nic trudnego i nie jest się zmuszonym do kopiowania ich z innych miejsc. Można je otrzymać za pomocą kombinacji klawisza ALT (lewy, przynajmniej u mnie) i kodu numerycznego wybranego na klawiaturze numerycznej (wyszedł mi bełkot...):

„ ALT + 0132
” ALT + 0148
‚ ALT + 0130
’ ALT + 0146
» ALT + 0187
« ALT + 0171

Niektóre programy do edycji tekstu automatycznie zmieniają " na „ i ” (jeden albo drugi w zależności, czy spacja pojawi się przed czy po znaku). W MS Word wymaga to zaznaczenia w opcjach autokorekty zmieniana cudzysłowów prostych na drukarskie.

3. A teraz będzie bardzo duża czcionka, aby nikt nie miał wątpliwości, ze te znaki wyglądają inaczej:

(3.1)
a. , - przecinek
b. ‚ - cudzysłów otwierający pojedynczy
c. ,, - podwójny przecinek stosowany przez niektórych
d. „ - cudzysłów otwierający podówjny

I o ile «,» (3.1a) i «‚» (3.1b) wyglądają naprawdę w miarę podobnie, to dwa pozostałe (3.1c i d) są znacząco różne chociażby przez odstęp między przecinkami. Ponadto programy zwykle nie mają zakodowanej reguły „nie rozdzielaj dwóch stojących koło siebie przecinków” zatem może się zdarzyć, że w tekście pojawi się coś wyglądającego jak w przykładzie (3.2). A to już wygląda po prostu głupio.

3.2
Ania czytała książkę pod tytułem ,
,Kolorowe kwiaty Joasi”



Opracowano na podstawie Wikipedia.org oraz doświadczeń własnych i książek oraz gazet jakie akurat leżały obok. Czcionka postu została zmieniona, ponieważ w domyślnej większość wykorzystanych znaków miała bardzo zbliżony krój.

Kto pyta, nie błądzi.

W pierwszym poście są dwa błędy.

Cytat:(Wyjątek stanowią zdania łączne bezspójnikowe, np. Było parno, grała nastrojowa muzyka).

Cytat:Poszedłem do parku a Paweł za mną podążył.

Wyjątek w współrzędnych łącznych stanowią też zdania połączone spójnikiem a - w cytowanym przykładzie powinien być przecinek.

Cytat:Nie jestem już dziewicą, bo, zrobiwszy maturę, poszłam do łóżka z naszym matematykiem.

Jakkolwiek wyglądałoby zdanie, należy rezygnować z przecinka dwustronnie wydzielającego spójnik (jak tutaj bo), są więc dwa poprawne poprawne warianty:

Nie jestem już dziewicą, bo zrobiwszy maturę, poszłam do łóżka z naszym matematykiem.;
Nie jestem już dziewicą, bo - zrobiwszy maturę - poszłam do łóżka z naszym matematykiem.

Mam pytanko czy pisząc rozmowę postaci która się jąka. Czy po każdym jąknięciu stawiamy wielokropek?

Rożnie widziałam zapisywane jąkania w ksiażkach, wielokropki, myślniki, albo nic.

109 641

Ahh te przecinki... ZAWSZE mialem z tym problem