UWAGA. Wszystkie tu zamieszczone przykłady to tylko i wyłącznie przykłady lub stereotypy. Jeżeli potrafisz pisać, poradnik możesz sobie darować. Zastosowane uproszczenia służą ułatwieniu życia początkującemu pisarzowi.

Literatura współczesna bez bohaterów byłaby niczym. Tworzą fabułę, uczestniczą we wszystkich wydarzeniach, nierzadko też książki skupiają się na ich problemach. Jeżeli bohater nie jest przekonujący, albo wydaje się mało realny, to znacząco wpływa to na negatywne postrzeganie całokształtu. Jak stworzyć bohatera, który poruszy masy?

1. Informacje ogólne.
Niezwykle ważne jest bycie konsekwentnym. Każdy bohater musi być postrzegany jako spójność, nie zaś jako kilka różnych osobowości splecionych w jedno. Można wybrać spośród kilku schematów: bohater jest niezmienny // jego osobowość dopiero się kształtuje // jego osobowość zmienia się pod wpływem jakichś wydarzeń // bohater dorasta. Trzeba pamiętać, że nikt nie jest doskonały. Zabawianie się w tworzenie doskonałych postaci jest trudną rzeczą: doskonały może przewidzieć wszystko i zawsze ma rację. Z góry powiem, że Ty, jako pisarz/pisarka, z pewnością nie jesteś doskonały/a. Jeżeli więc popełnisz błąd w zachowaniu postaci doskonałej, zostanie to przez uważnych czytelników zauważone i skomentowane. Dużo prościej stworzyć kogoś, kto ma prawo do błędu. Jeżeli jednak jesteś tak ambitny/a, to życzę powodzenia!

2. Słownictwo.
Słownictwo bohatera jest kolejną ważną rzeczą. Wszystko zależy od czasów, w których osadzona jest akcja. Jeżeli wprowadzamy "nowoczesne" słownictwo, to musimy przeanalizować, skąd pochodzi i w jakich czasach przeniknęło do języka polskiego.
Język polski nie jest całkowicie czysty - pełno w nim germanizmów, czechizmów i wyrazów łacińskiego pochodzenia. Należy być bardzo ostrożnym - na przykład nie zalecam używania słowa "interweniować" w fantastyce. Inna rzecz - decorum (przystawalność słownictwa do nastroju). Zmienię tą zasadę z zachowaniem jej sensu - przystawalność czasu akcji i tematu do słownictwa. Wystarczy przeanalizować, to jest przeczytać, chociażby "Władcę Pierścieni" albo "Kroniki Czarnej Kompanii" i przeanalizować sposób wyrażania się postaci. W "Władcy Pierścieni" mieszkańcy Śródziemia mówią raczej takim podniosłym językiem, a w "Kronikach" używa się nieco nowszego słownictwa - choć nadal jest to fantastyka, ponadto osadzona w podobnym okresie, to żołnierze, notabene wokół których rzecz się dzieje, posługują się językiem bardziej nam współczesnym.
Kolejna rzecz - postaci nie powinny posługiwać się takim językiem, jakim mówi ich stwórca, czyli pisarz. Na przykład dzieci - ich zasób słownictwa jest ograniczony, w stosunku do dorosłych, nawet jeżeli są dość oczytane. Żul, jak się wyraża, każdy wie, a więc przejdę do żebraka-bezdomnego. Takowy wiele już razy zapewne został skopany, dlatego pewnie powitałby mnie słowami "Witaj, szefuniu. Mogę coś dla ciebie zrobić? Wybacz, że o tym mówię, ale może znalazł by się dla mnie jakiś mały pieniądz?". Raczej nie będzie miał czasu na filozofowanie, bo skupia się na chwili doczesnej, na przetrwaniu.
Streszczając powyższy akapit - przed stworzeniem pierwszego dialogu, w którym bierze udział dana postać, należy dokładnie zastanowić się, w jaki sposób będzie się wyrażać i trzymać się tego. Niekonsekwencja boli czytelników.

3. Emocje.
Rzecz niezwykle ważna w tym poradniku już chyba enta - bo emocje są czynnikiem postaciotwórczym (no bo gdyby nie emocje, nasza postać nie urodziłaby się ) i czynnikiem, który na postać ma znaczący wpływ. Nie można ich sprowadzić do małej łyżeczki cukru, niezależnie od postaci. Każdy je ma, tylko może w różnym stopniu ich nie okazywać. Jedynymi wyjątkami są golemy i roboty, jeżeli tylko nie zostały obdarzone "życiem" jako takim (dusza + wolna wola + rozum). Demony z kolei również emocje posiadają, ale zapewne ograniczają się one do silnej nienawiści i chciwości / próżności itd. Bóg / wyrocznia - emocje też ma, ale nie może ich ujawnić, bo od jego / jej decyzji zależy bardzo dużo - ergo, nie może poddawać się emocjom i chwilowym poruszeniom - może je tylko okazać gdzieś na boku.
Balans i równowaga. Szczególnie ważne przy postaci kobiecej - mała dziewczynka będzie słodka i przekorna, nastolatka będzie miała ciągłą huśtawkę nastrojów i będzie darła koty o byle głupotę, kobieta zaś sporo już w życiu widziała, dlatego będzie ostrożna i rozważna. Równowaga emocjonalna nie obowiązuje wyłącznie w przypadku zakochania tudzież posiadania papierów na bycie wariatką.
Postać męska. Od małego uczony kierować się rozumem, nie emocjami. Jego decyzje muszą być rozważne, a on sam musi być honorowy. Pod żadnym pozorem nie wolno mu okazać publicznie słabości. Nie może też być niezdecydowany, bo tawerniani koleżkowie ochrzcili by go babą. A i owszem, może być wrażliwy, jeżeli tylko jest gryzipiórkiem, artystą albo gejem. Od innych facetów oczekuje się twardości.
Streszczając - żeby pisać, trzeba dokładnie obserwować ludzi i ich zachowania, najlepiej wzorować postaci na osobach, które znamy, bo wtedy będą najbardziej przekonujące.

Na chwilę obecną nie wiem, czy można coś jeszcze dodać. Mogę Wam jedynie życzyć owocnego tworzenia bohaterów i bohaterek!
No i prosić o sugestie, co jeszcze mógłbym tu zawrzeć.
[będzie mu chyba lepiej w kreatorium, czyż nie?]

W całym swoim poradniku zapominasz o jednej jedynej rzeczy: pisarz w swoim dziele ma władzę absolutną.

Cytat:Każdy je ma, tylko może w różnym stopniu ich nie okazywać. Jedynymi wyjątkami są golemy i roboty, jeżeli tylko nie zostały obdarzone "życiem" jako takim (dusza + wolna wola + rozum). Demony z kolei również emocje posiadają, ale zapewne ograniczają się one do silnej nienawiści i chciwości / próżności itd. Bóg / wyrocznia - emocje też ma, ale nie może ich ujawnić, bo od jego / jej decyzji zależy bardzo dużo - ergo, nie może poddawać się emocjom i chwilowym poruszeniom - może je tylko okazać gdzieś na boku.

Z tym fragmentem całkowicie się więc nie zgadzam. Dalej, o kobietach, też się nie zgadzam. Nie wszystkie małe dziewczyki są aniołkami, które podczas dojrzewania zamieniają się w diablice. To samo tyczy się męzczyzn i w ogóle wszystkich przykładów z twojego poradnika. Naprawdę, gdyby stosować twoje zasady to ten świat byłby taki nudny...

Osobiście bardziej skupiłbym się na kwestiach technicznych tworzenia przekonywujących postaci, zamiast zagłębiać się w ogólniki psychologiczne i prawdopodobieństwo zachowania.

Cytat:Należy być bardzo ostrożnym - na przykład nie zalecam używania słowa "interweniować" w fantastyce.

A to że niby dlaczego? Słowo z kosmosu, czy jak?

Cytat:Balans i równowaga. Szczególnie ważne przy postaci kobiecej - mała dziewczynka będzie słodka i przekorna, nastolatka będzie miała ciągłą huśtawkę nastrojów i będzie darła koty o byle głupotę, kobieta zaś sporo już w życiu widziała, dlatego będzie ostrożna i rozważna.

Tak, bo każde dziecko jest jednakowe, tak samo jak każda kobieta itp
Powodzenia.

Cytat:Postać męska. Od małego uczony kierować się rozumem, nie emocjami. Jego decyzje muszą być rozważne, a on sam musi być honorowy. Pod żadnym pozorem nie wolno mu okazać publicznie słabości. Nie może też być niezdecydowany, bo tawerniani koleżkowie ochrzcili by go babą.

Tutaj jak wyżej.

Gdyby tworzyć postaci wzorując się na tym co tutaj napisałes, wszystkie byłyby takie same i nuuuuudne!
Nie wziąłeś pod uwagę, że autor może osadzić swoją akcję w świecie rzeczywistym, jak i w świecie wymyślonym przez siebie. Tam nie obowiązuje:

Cytat:Jeżeli wprowadzamy "nowoczesne" słownictwo, to musimy przeanalizować, skąd pochodzi i w jakich czasach przeniknęło do języka polskiego.

Autor używa słownictwa takiego, jakie mu się podoba, oczywiście włączając w to słowo "interweniować".
Dobija mnie ciągłe porównywanie fantasy do średniowiecza, bo te 2 rzeczy nijak się mają ze sobą.
Jak dla mnie poradnik nieprzydatny.
Dziękować za uwagę.

Cytat:Każdy bohater musi być postrzegany jako spójność, nie zaś jako kilka różnych osobowości splecionych w jedno.

Dlaczego? A jeśli taki akurat do akcji jest potrzebny?

Cytat:Wszystko zależy od czasów, w których osadzona jest akcja. Jeżeli wprowadzamy "nowoczesne" słownictwo, to musimy przeanalizować, skąd pochodzi i w jakich czasach przeniknęło do języka polskiego.

Czyli pisząc fantastykę osadzoną w czasach, jakie większości kojarzą się ze średniowieczem (bo na styl ten pisywał Sapkowski czy Piekara), to nie możemy używać języka współczesnego, nawet jeśli ze średniowieczem mamy tyle wspólnego, że sobie Gród i Zamek osadziliśmy, i Rycerzy na koniu?

Cytat:na przykład nie zalecam używania słowa "interweniować" w fantastyce.

Dlaczemu? Przecież piszę po Polsku, a w języku Polskim to słowo funkcjonuje, nawet często, no i przecież nie każda fantastyka jest stylizacją na "średniowiecze", no chyba że o fantasy mówisz, co też jest tylko skojarzeniem często.

Cytat:choć nadal jest to fantastyka

nazwijmy raczej fantasy, fantastyka to zbyt wielki wór, do którego można wsadzić zarówno współczesnie osadzonego Harrego Pottera, jak i dawniej, takiego np. właśnie LOTRA.

Cytat:Kolejna rzecz - postaci nie powinny posługiwać się takim językiem, jakim mówi ich stwórca, czyli pisarz.

Nie zawsze powinni - warto to nakreślić, bo wiadomo, jak piszesz, że dzieci czy postaci wybitne niestworzone do języka prostszego, jakim posługuje się narrator, to one powinny inaczej, ale mogą istnieć postaci, które wysławiają się tak samo.

Cytat: Jedynymi wyjątkami są golemy i roboty, jeżeli tylko nie zostały obdarzone "życiem" jako takim (dusza + wolna wola + rozum). Demony z kolei również emocje posiadają, ale zapewne ograniczają się one do silnej nienawiści i chciwości / próżności itd. Bóg / wyrocznia - emocje też ma, ale nie może ich ujawnić, bo od jego / jej decyzji zależy bardzo dużo - ergo, nie może poddawać się emocjom i chwilowym poruszeniom - może je tylko okazać gdzieś na boku.

Że tak ktoś pojmuje demony/roboty, to czemu wszyscy je mają tak pojmować? Tym bardziej kiedy są głównymi postaciami, to czemu nie można sprawić, że będą miały emocje "bardziej ludzkie" - od miłości do nienawiści przez smutek i cokolwiek? Dlaczego niemalże nakazujesz siedzenie w schematach, kiedy autor sam ma prawo stwierdzić, czy jego robot będzie płaczliwą zrzędą, bo boli go kolanko, czy demon słodkim gej-lovelasem?

Cytat:Balans i równowaga. Szczególnie ważne przy postaci kobiecej - mała dziewczynka będzie słodka i przekorna, nastolatka będzie miała ciągłą huśtawkę nastrojów i będzie darła koty o byle głupotę, kobieta zaś sporo już w życiu widziała, dlatego będzie ostrożna i rozważna.

Lol o.0 Nie ma to jak facet rozpisujący kategorie kobiet, o których widać nie ma najmniejszego pojęcia... Może Ty znasz same takie dziewczynki i same takie nastolatki i same takie kobiety dorosłe, czyli Twój stereotyp tym bardziej, na nieszczęście, się pogłębia, ale nie mówmy, że coś "będzie" tylko że "być może", lub nawet "być powinno ze względu na stereotypy społecznościowe".

Cytat:Postać męska. Od małego uczony kierować się rozumem, nie emocjami. Jego decyzje muszą być rozważne, a on sam musi być honorowy. Pod żadnym pozorem nie wolno mu okazać publicznie słabości. Nie może też być niezdecydowany, bo tawerniani koleżkowie ochrzcili by go babą. A i owszem, może być wrażliwy, jeżeli tylko jest gryzipiórkiem, artystą albo gejem. Od innych facetów oczekuje się twardości.

Jak wyżej, hah. ^^

Cytat:Streszczając - żeby pisać, trzeba dokładnie obserwować ludzi i ich zachowania, najlepiej wzorować postaci na osobach, które znamy, bo wtedy będą najbardziej przekonujące.

No to zastanów się - trzeba obserwować, czy zamykać się w schematach? Bo najpierw opisałeś najprostsze stereotypy, a podsumowując przeczysz sam sobie, nakazując obserwować, a kto choć trochę ludzi obserwuje, od razu widzi, że w Twoim wcześniejszym opisie jest coś nie ten teges.

Cytat:[będzie mu chyba lepiej w kreatorium, czyż nie?]

Wątpię, tym bardziej że to poradnik dla dziecka, które nie zna świata, nie dla ludzi, którzy potrafią go obserwować.

109 641

Uważam, że każda osoba sama wie, jak stworzyć swoją postać. Nie może się ona kierować jakimiś tam wytycznymi innych osób. Tylko autor wie (na początku, jak wszystko jest jeszcze w jego głowie.), jak bohater ma się zachowywać, co przeżył i jaki to miało na niego wpływ.
Płeć moim zdaniem nie ma znaczącego wpływu na zachowanie np. kobieta może się zachowywać, jak mężczyzna, bić się co krok, pić za trzech i kląć jak szewc (kto zabroni autorowi stworzyć taką postać?); albo mężczyzna uwielbiający domowe obowiązki, pichcenie dla innych różnych smakołyków, dbający o wszystkich w koło, na dodatek o delikatnej, prawie dziewczęcej twarzy (mogę stworzyć taką postać? mogę. nikt mi nie zabroni).
Co do słownictwa to powiem tak: ciężko by się czytało opowiadanie pisane typowym np. staropolskim językiem (bo np. akcja toczy się w średniowieczu). Oczywiście można stylizować język, ale nie jest to konieczne. Przecież możemy stworzyć własny świat i tylko jakieś jego części wzorować na rzeczywistym.
Jasne, jeśli osadzamy opowieść w jakiś tam realiach to musimy wcześniej się przygotować i nie popełnić jakiejś wpadki np. używając "za nowoczesnego" zwrotu, bo akcja toczy się gdzieś w Starożytnej Grecji. Ale, ale, jeśli to jest fantasy to kto mi zabroni używać nowoczesnych sformułowań. Mogę napisać, że ktoś cofnął się w czasie, albo przybysze z obcej planety przekazali jakąś tam technologie, która została zapomniana, lub zniszczona w późniejszych wiekach.
Nikt nie może nic zabronić autorowi. On jest panem swojego opowiadania.

---

Uff. Na szczęście nie ma tu żadnych moich wypocin.

Oczywiście, założyłem jednak, że to nie jest poradnik dla Was, tylko dla tych, którzy mają problemy z pisaniem.
Wiem, że pisarz jest panem, jeżeli potraficie, bawcie się w co chcecie. Skierowane jest to do początkujących.

-10 repki dla całej ekipy za niemożność usuwania postów

Problem problemem, ale potem każdy będzie pisał tak samo wedle jakichś wydumanych i przy tym śmiesznych stereotypów.
A po co usuwanie postów, żeby potem wyglądało wszystko tak jak dyskusje z Ghosterem? Chcesz coś usunąć - napisz do moderacji. Jak na razie przenoszę to do kreatorium, jakby ktoś chciał jeszcze skomentować.

109 641

Ludzie drodzy, nie wpadajmy ze skrajności w skrajność. Chodzi o możliwość usunięcia własnoręcznie stworzonego tematu albo postu, który się źle napisało. Musicie sprowadzać nas wszystkich do Ghostera?

Dlatego jest możliwośc poproszenia o to moderacji, takie to trudne? Za czas tych dwóch postów zrobiłbyś to z 5 razy.
I tak, będzie powoływanie się na Ghostera bo przez jego sprawę blokada ta jest założona i zdjęta NIE będzie. Więc koniec z dyskusją, wiesz co trzeba robić.

109 641

Dla początkujących też się raczej to nie nadaje. Jesli juz uczyc to najlepiej uczyc czegos przydatnego, a to jest niestety... nieprzydatne.