Na początku było Słowo...
Na słowie opiera się cała sztuka pisarstwa a już szczególnie narracji. To właśnie Słowo komentuje obraz. Jak powiedział św. Augustyn Moc "Słowa to przepływanie przez nas słowa " [ Słowo w taki samym stopniu ukazuje dobro jaki i zło ]. Narrator, czytając słowo musi je czuć. Musi frazować czyli wydobywać ze słowa takie myśli, żeby to słowo prawidłowo dokończyć nie ucinając go. Sztuka odpowiedniej narracji to również zwracanie uwagi na znaki przestankowe a więc :
Przecinek
Oznacza on przerwę w mówieniu bądź czytaniu dla zaczerpnięcia oddechu lub pozwolenia wyobrażenia sobie przez słuchacza tego, o czym jest akurat mowa. Przecinek służy także do oddzielenia pojedynczych zdań w zdaniu złożonym.Głos podnosimy lekko wzwyż.
Średnik
Wskazuje na mniejszą przerwę w oddychaniu a dodatki typu warknął, westchnął, zadrwił, zachichotał, pomyślał itp oznaczają zmianę intonacji głosu.
Dwukropek
Jest znakiem wyjaśniającym wymaga przerwy w mówieniu takiej samej jak średnik oraz podniesienia głosu
Kropka
Zamyka myśl lub pojęcie skończone. Jest znakiem najmocniejszym w stosunku do poprzednich znaków. Oznacza najdłuższą przerwę. Konieczne jest zniżenie głosu.
Nawias
Oddziela zdanie wtrącone od zdania głównego, wymaga przerwy w mówieniu na początku i na końcu znaku, oraz zmiany głosu : jego siły, barwy. Wymagane jest przyspieszenie tempa mówienia, ale tylko w zdaniu objętym nawiasami.
Myślnik
Oddziela zdanie wtrącone od zdania głównego lub jego część - uzupełnia bądź wyjaśnia zdanie główne. Przerwa w mówieniu taka sama jak po kropce. Wymaga podniesienia głosu.
Cudzysłów
Służy do przytaczania cudzej wypowiedzi. Wymaga przerw w mówieniu takich samych jak przy nawiasie. Pojedynczy cudzysłów ma znaczenie ironiczne.
Apostrof
Służy do wyrażania uczuć. Wymaga długiej, kilkusekundowej, najdłuższej przerwy w mówieniu. Zdaniu, które kończy się apostrofem, nadajemy odpowiednia barwę uczuciową ( np gniew, radość, żal itp)
Pytajnik
Oznacza przerwę w mówieniu taką samą jak po średniku. Wymaga podniesienia i zawieszenia głosu. Zdaniu z pytajnikiem nadajemy pytaniu ekspresję uczuciową.
Wielokropek
Oznacza niedopowiedzenie, urwanie myśli lub jej nieoczekiwany zwrot. Wymaga dłuższej przerwy i zawieszenia głosu na tej samej linii i barwie.
Łącznik
Łączy przynależne do siebie wyrazy. Wymaga krótkiej przerwy oraz lekkiego podniesienia głosu w wyrazie pierwszym, do którego należy drugi wyraz.
Tyle znaki przestankowe. Ale narracja to przecież spektakl jednego aktora. Odpowiedniego aktora, to jest
takiego, który ma plastyczną wyobraźnie i umie nad nią zapanować. Narrator jako aktor musi posiadać koncentrację uwagi, czyli umiejętność kontrolowania tego, co aktualnie czyta. Musi również stworzyć atmosferę i odpowiedni klimat, a w odpowiedniej chwili ( musi tę chwilę wyczuć intuicyjnie) rozwijać swój spektakl w zależności od akcji. Jeśli narracja jest prowadzona na otwartym terenie( czyli takim , w którym słuchacz widzi narratora), narrator może wprowadzić gesty rąk i mimikę twarzy, dla zobrazowania dialogu bohaterów lub toczonej akcji. Natomiast na terenie zamkniętym - np w telewizji - gdzie występuje obraz ze słowem, to słowa nic nie znaczą. Dlatego w taki przypadku stosuje się różne zabiegi głosowe dla zobrazowania tego, co się dzieje na ekranie czyli : , improwizacja, intuicyjna intonacja i barwa głosu, podkreślenie poszczególnych słów, odnalezienie najważniejszego słowa w zdaniu. Są to tzw kalki głosowe i to dzięki nim widz może czuć się zrelaksowany oglądając obraz. Przy kalkach głosowych konieczne jest podkreślenia indywidualności narratora przez przejaw własnej wizji ekranowej. Beznamiętne czytanie narracji jest totalna bezmyślnością. Każdy narrator musi posiąść własną ideę twórczą, gdyż bez niej nie może powstać dobra narracja. Do każdej idei trzeba także włączyć własne myślenie. Do każdej opisywanej lub mówiącej postaci należy przelać własną duszę, jednak bez zbytniego przeżywania emocjonalnego, bowiem przeżywanie jest twórczym przeżyciem i jako takie jest bezosobowe. Cały czytany tekst musi posiadać kompozycję zarówno pojedynczych zdań jak i utworu jako całości. Niezależnie więc trzeba widzieć w wyobraźni wszystkie postacie, ich otoczenie, emocje i rolę jaką spełniają w tekście. To wszystko razem wzięte tworzy cały spektakl jakim jest narracja, której finał jest skoncentrowany na jednej myśli: Tekst.
Opracowane na podstawie warsztatów teatralnych, Bukowina Tatrzańska 1.08 - 8.08.2005r
Notatka od Marša, 03.05.2012 09:31:
Pozwoliłam sobie poprawić błąd w nazwie tematu.
|